Προσοχή: Μια παράξενη συγκυρία

Υπάρχει μια παράξενη συγκυρία, που σ’ αυτήν τη δύσκολη στιγμή βοηθά την Ελλάδα: η όξυνση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων. Συμπίπτει με καταλυτικές αλλαγές στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό, οι οποίες σηματοδοτούν, με σταδιακές μεταμορφώσεις, το τέλος μιας επώδυνης μεταπολίτευσης που λοιδορήθηκε.

Σαράντα πέντε χρόνια από την αποκατάσταση της Δημοκρατίας που πληρώθηκε με την κατοχή της μισής Κύπρου, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο πείραμα.

Continue reading →

«Έχετε το ελεύθερο να βαρέσετε πρώτοι»: Η νύχτα που οι Ενοπλες Δυνάμεις ήταν έτοιμες για πυρ

H ελληνοτουρκική κρίση των τελευταίων ημερών δεν είναι η πρώτη και σίγουρα δεν θα είναι η τελευταία. Δεν συγκρίνεται όμως με τη νύχτα που κυριολεκτικά φτάσαμε μια ανάσα πριν τον πόλεμο.

Το χρονικό της μεγάλης κρίσης

Οι τουρκικές διεκδικήσεις δεν ξεκίνησαν όταν ο «αέρας πήρε την ελληνική σημαία από τα Ίμια», σύμφωνα με την ατάκα που έμεινε στην ιστορία. Ούτε τον Μάρτη του ’87 όταν έστειλαν το Σισμίκ για «έρευνες».

Ούτε -φυσικά- όταν σχεδόν μία δεκαετία νωρίτερα είχε συμβεί κάτι αντίστοιχο με το Χόρα. Ξεκίνησαν με το κίνημα των Νεότουρκων και την προσπάθεια ανάσχεσης της αναπόφευκτης κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Continue reading →

Κρίση 1987: Όταν τα ελληνικά F-4 έκαναν touch & go στο τουρκικό Α/Δ της Σμύρνης

Κρίση 1987: Σαν σήμερα, πριν 32 χρόνια, στις 2 Απριλίου 1987, ελληνικά F-4 έκαναν touch & go στο τουρκικό αεροδρόμιο Cigli της Σμύρνης.

Στις 19 Mαρτίου του 1987, το «Πίρι Ρέις» πλέει από το στενό της Ίμβρου προς το Αιγαίο συνοδεία δύο πολεμικών πλοίων. Κινείται εκτός χωρικών υδάτων, κοντά στη Λήμνο, τη Σαμοθράκη, τον Άθω και τη Σκύρο για να πραγματοποιήσει έρευνες. Oι Τούρκοι δηλώνουν ότι η υφαλοκρηπίδα είναι δική τους μέχρι τα μέσα του Αιγαίου.
O Ανδρέας Παπανδρέου αποφασίζει ότι «θα αντιδράσουμε δυναμικά». O τουρκικός στόλος συγκεντρώνεται στο Εύξεινο Πόντο. Hταν ανήμερα της εθνικής επετείου της 25ης Mαρτίου.
Στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων στο τρίτο υπόγειο του υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχει σημάνει συναγερμός. Αποφασίζεται κινητοποίηση όλων των δυνάμεων. Στα νησιά και στη Θράκη διατάσσεται γενική επιστράτευση. O ελληνικός στόλος έσπευσε στις επίμαχες θαλάσσιες περιοχές. Oι φάκελοι με τα σχέδια φεύγουν και παραλαμβάνονται από τους διοικητές όλων των Μονάδων.

Continue reading →

Αποτροπή με απειλή γενικευμένης σύρραξης το δόγμα του Ανδρέα

Βαγγέλης Γεωργίου

Δύο από τους ισχυρότερους άνδρες της άμυνας των ΗΠΑ στέκονται πάνω από έναν χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου. Τον Φεβρουάριο του 1985, στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Κογκρέσου, ο υπουργός Άμυνας Caspar Weinberger δείχνει στον στρατηγό John Vessey έναν εξαιρετικά «απλοποιημένο» χάρτη της περιοχής δίχως να υπάρχουν τα νησιά του Αιγαίου. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα έμπαιναν στον κόπο να δείξουν και τον ιδιοκτήτη τους. Η αμφισβήτηση της ελληνικότητας των νήσων ήταν φανερή. Ωστόσο, στην Αθήνα τα αντανακλαστικά της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής θα λειτουργούσαν πολύ διαφορετικά απ’ ότι στο παρελθόν. Μέσα από αδημοσίευτα αρχεία του υπουργείου Εξωτερικών, φαίνεται Τούρκοι και Αμερικανοί αντιμετώπισαν μια άλλου είδους ελληνική ηγεσία.

Οι Δυτικοί είχαν ηρεμήσει μετά την επανένταξη της Ελλάδος στο ΝΑΤΟ το 1980. Η αμφιλεγόμενη δέσμευση του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας Ευάγγελου Αβέρωφ ότι «το Αιγαίο, στο οποίο έχουμε μερικές διαφορές με την Τουρκία, πρέπει να μας ενώνει [Έλληνες και Τούρκους] και όχι να μας χωρίζει» είχε χαρίσει ένα ωραίο χαμόγελο στον Γ.Γ. ΝΑΤΟ. Ήταν η εποχή που οι ελληνικές κυβερνήσεις φρόντιζαν «να δημιουργηθεί κατάλληλα στην τουρκική πλευρά η ελπίδα ότι σε κάποια δεδομένη στιγμή μπορεί να συζητήσωμε (..) οποιαδήποτε χάραξη οριοθετικής γραμμής» (Κωνσταντίνος Καραμανλής, Αρχείο Γεγονότα & Κείμενα, τ.11). Continue reading →