Ο ΝΤΑΗΣ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ

Του Κων/νου Λαμπράκη, αναγνώστη του Thinknews

Ανέκαθεν αυτόν το ρόλο φαίνεται να είχε η Τουρκία στη ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου. Αυτό το ρόλο, θα έλεγε κάνεις καλύτερα, απέκτησε μετά τις πρώτες της αποτυχίες να εδραιωθεί ως Μεγάλη Δύναμη κατ’ ουσία και όχι μονάχα κατ’ επίφαση

Μετά τη συρρίκνωση των εδαφών της στην Ευρώπη, την απώλεια των νησιών και της πρόσβασης στο Αιγαίο και με αποκορύφωμα τις συνέπειες της  «ουδετερότητας» της στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μιας ουδετερότητας που δεν την κατέστησε ισχυρότερη στη νέα «μοιρασιά» του χάρτη, η Τουρκία μετατρέπεται σε «φύλακα» των συμφερόντων άλλων Μεγάλων Δυνάμεων στην Ανατολή.

Στη μεταοθωμανική Τουρκία πραγματοποιούνται δύο καταγεγραμμένες σε διεθνείς εκθέσεις και στις μνήμες των λαών Γενοκτονίες, η χώρα συσπειρώνεται γύρω από την εθνική ιδέα, τον κεμαλισμό και βγαίνει ηττημένη σε ένα χαμένο παγκόσμιο πόλεμο.

Ο πρώτος Παγκόσμιος αποτελεί ένα πάθημα που γίνεται μάθημα αφού στον πόλεμο που ακολούθησε χάριν των εμπορικών και οικονομικών συμφωνιών και με τις δυο πλευρές και κυρίως με την Αγγλία από τη πλευρά των συμμάχων, η Τουρκία παραμένει ουδέτερη.

Φυσικά η στήριξη της στη χιτλερική Γερμανία, αντίστοιχη της μεγάλης στρατιωτικής και οικονομικής βοήθειας του δικτάτορα Φράνκο (στην επίσης
«ουδέτερη Ισπανία») συνεχίστηκε μέχρι και τους τελευταίους μήνες πριν την πλήρη παράδοση των γερμανικών στρατευμάτων. Ένας Γάλλος δημοσιογράφος ονόματι Περτιναξ κάποτε έγραψε  « οι Τούρκοι πολιτικοί ήλπιζαν ότι η Γερμανία θα επιζούσε του πολέμου κι ότι η Τουρκία θα ‘χε τη δυνατότητα να συμμετάσχει στο παλιό παιχνίδι της Ισορροπίας των Δυνάμεων».

Αλλά η Γερμάνια δεν επέζησε του πολέμου και η Τουρκία έμεινε και πάλι εκτός του παιχνιδιού της μοιρασιάς του κόσμου. Στη μεταπολεμική εποχή η χώρα λειτουργεί ως φύλακας στα νότια σύνορα της Σοβιετικής Ένωσης  και στην ευρύτερη περιοχή που είχε διαχωριστεί σε κομμουνιστικές ή φιλοκομμουνιστικές και νατοϊκές κυβερνήσεις. Ακολουθεί πιστά τις συμφωνίες της με τη Δύση και παίζει το ρόλο της στη σκακιέρα του Ψυχρού Πολέμου.

Εκμεταλλευόμενη την αναπτέρωση της οικονομίας χάρη στο δόγμα Τρούμαν και την στρατιωτική της ισχύ επιδίωξε να εδραιώσει την κυριαρχία της στην περιοχή. Δεν περίμενε φυσικά να της παραδώσουν την πρωτοκαθεδρία  τα υπόλοιπα πιο αδύναμα γειτονικά αλλά ομοίως φιλόδοξα κράτη. Αντιθέτως την επέβαλε υλοποιώντας την δική της αυτόνομη εξωτερική πολιτική που πολλές φορές ήταν εξόφθαλμα αστήρικτη και υποκριτική αλλά αποτελεσματική.

Ο Τζεμ (υπ. Εξωτερικών τη δεκαετία του 90’) είχε δηλώσει πως αν η Τουρκία θέλει γίνει μια χώρα με κάποια σημασία για τον υπόλοιπο κόσμο, πρέπει πρώτα να αγκαλιάσει το παρελθόν της ως αυτοκρατορικής δύναμης και να εμπλέξει την άμεση γειτονιά της. Το ’74  εισβάλλει στη Κύπρο με πρόσχημα την προστασία της τουρκικής μειονότητας, για αμέτρητες δεκαετίες υπαγορεύει «αίτια πολέμου» στην Ελλάδα και το ’96 επιβάλλει το «γκριζάρισμα» του Αιγαίου. Στο εσωτερικό της γείτονας χώρας η κυβέρνηση  αυτοανακηρύσσεται προστάτης και εκφραστής του μουσουλμανικού και αραβικού κόσμου, προσπαθώντας να αναδύσει κάτι από την χαμένη οθωμανική της αίγλη και επιρροή.

Στο εσωτερικό καταπιέζει τις μειονότητες και τους αντιφρονούντες. Το ένα πραξικόπημα διαδέχεται το άλλο με μερικές εκφάνσεις κοινοβουλευτικής δημοκρατικής υποκρισίας. Η μουσουλμανική πιστή και κληρονομία συμβάλλει στην ενότητα του πληθυσμού και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας αποκτά εθνικό σκοπό μπρος του οποίου αναιρούνται και καταργούνται όλα τα υπόλοιπα αγαθά και δικαιώματα.

Οι συγκυρίες και οι εποχές ήταν άλλοτε ιδανικές και άλλοτε αρνητικές για τη Τουρκία, η τακτική πάντως ήταν σίγουρα η ιδία. Με πολυέξοδες αγορές όπλων και εξοπλισμών, με άμεση συμμέτοχη σε πολυάριθμους πολέμους φανερά ή παρασκηνιακά η Τουρκία αποκόμισε με την πάροδο των χρόνων αρκετά οφέλη και παραχωρήσεις.

Οι επιτυχίες της χώρας ωστόσο δεν βασίζονται σε διαπραγματεύσεις, κοινωφελείς συμφωνίες και τη διπλωματία αλλά ξεκάθαρα στην τακτική επιβολής της ισχύος της. Πάντοτε όμως το ΝATO και η Αμερική (εν μέρει και η ΕΕ στα πλαίσια της ένταξης της στον υπερεθνικό οργανισμό) ήταν εκεί να της συγκρατεί τα λουριά κάθε φορά που επιδιδόταν σε ακραίες αποδείξεις της υπεροχής της.

Η καίρια θέση της χώρας σαν μοχλός πίεσης στην Ανατολή και σε κομβικά για τη άντληση ή μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου εδάφη απαιτούν μια Τουρκία αυτόνομη μα “πιστή ακόλουθο” των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η πολυπόθητη έξοδος της χώρας στο Αιγαίο θα μπορούσε να της προσδώσει την απαιτουμένη και αυταπόδεικτη ισχύ μιας μεγάλης διηπειρωτικής δύναμης, κάτι που δεν θα επέτρεπαν ποτέ οι ΗΠΑ. Στην κατεύθυνση αυτή, το κουρδικό, το κυπριακό και το ελληνικό ζήτημα αποτελούν ανοιχτά μέτωπα δεκαετιών που γεννούν ελπίδες νέων επιτυχιών στους τούρκους αλλά και μέσα πίεσης των Μεγάλων δυνάμεων για εδαφικές και κυριαρχικές απώλειες εάν η Τουρκία αποδειχτεί ανεξέλεγκτη.

Η δημοσιονομική κρίση που όμοια της δεν είχε βιώσει η οικονομία από το μακρινό 1929 περά από τις επιπτώσεις στις αγορές επηρέασε όπως ήταν επόμενο και την δυναμική των κρατών παγκοσμίως χώρα βίωσε ένα (γεμάτο ερωτήματα) πραξικόπημα που επέτεινε την εσωτερική αστάθεια. Βασικοί τομείς της οικονομίας (π.χ. τουρισμός) βρίσκονται σε κρίση και η τουρκική λίρα σε ελεύθερη πτώση όπως και η τουρκική οικονομία..

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις πληθαίνουν, οι εκκαθαρίσεις των “γκιουλενιστών” έχουν παραλύσει το στρατό, το  δημόσιο και την κοινωνία που πλέον βρίσκεται υπό τον απολυτό έλεγχο ενός παντοδύναμου Ερντογάν.

Ο πόλεμος που ξέσπασε στη Σύρια στις αρχές της δεκαετίας κοντεύει στο τελευταίο και πιο σημαντικό κομμάτι του, το μοίρασμα της χώρας. Ένα μοίρασμα στο όποιο η Τουρκία δεν θα συμμετέχει κι από το όποιο όχι μόνο δεν θα αποκομίσει κανένα απολύτως όφελος αλλά αντιθέτως θα βρεθεί και με την πλάτη στον τοίχο, μετά το δημοψήφισμα για την σύσταση κουρδικού κράτους στα βόρεια του Ιράκ.

Η εμπλοκή τεράστιων πολυεθνικών στην αξιοποίηση στα διάφορα οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ και την άντληση υδρογονανθράκων πιέζει προς τη κατεύθυνση μιας άμεσης και ταχείας επίλυσης του κυπριακού ζητήματος. Μια επίλυση που η Τουρκία προσπαθεί να εκμεταλλευτεί για προσωπικό της όφελος και για αυτό το λόγο οι συζητήσεις καθυστερούν και υποβαθμίζονται.

Μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις οι αξιώσεις της Τουρκιάς στην κυπριακή ΑΟΖ φαίνεται να παγώνουν και διατηρούνται σε επικοινωνιακό επίπεδο με έκδοση NAVTEX από τη Τουρκία, βαρυσήμαντες δηλώσεις για εσωτερική κατανάλωση και συμμέτοχες σε ναυτικές ασκήσεις στη περιοχή.

Μόνος στόχος επομένως παραμένει το ζήτημα του Αιγαίου. Είναι η μονή ελπίδα για εδαφικές και κυριαρχικές νίκες εις βάρος της χώρας μας, νίκες τις οποίες πλέον η Τουρκία δεν ονειρεύεται αλλά διεκδικεί μαχητικά, νίκες που απαιτεί. Υπό τον απολυτό έλεγχο του Ερντογάν (που δικαίως του αποδίδεται ο όρος σουλτάνος) η Τουρκία απαιτεί την αναγνώριση της ως Μεγάλη Δύναμη.

Πλέον δεν ακολουθεί τυφλά τις εντολές των συμμάχων. Αντιθέτως ξεκινά αλισβερίσια με την «αντίπαλη» Ρωσία, εισβάλλει στα βόρεια εδάφη της κατακερματισμένης Σύριας (ασπίδα του Ευφράτη) και βομβαρδίζει τους Κούρδους αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις της Αμερικής. Παραβιάζει καθημερινά τον εναέριο χώρο της Ελλάδας και αμφισβητεί τα αδιαπραγμάτευτα κυριαρχικά δικαιώματα της επ αυτού.

Η προκλητικότητα της Τουρκιάς σε συνδυασμό με την απειρία των πιλότων της αυξάνει τους κινδύνους ενός ατυχήματος που θα δημιουργήσει κλίμα έντασης, το απαιτούμενο κλίμα για να αρχίσει η μοιρασιά του Αιγαίου. Στο ενδιάμεσο παζαρεύει το προσφυγικό για να κερδίσει την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε και την οικονομική ασφάλεια που αυτή παρέχει ενώ βρίσκεται σε μια διαρκή αντιπαράθεση με τη ηγέτιδα της ένωσης Γερμανία.

Ποιος μπορεί να φανταστεί τα όρια του Ερντογάν και ενός έθνους από πίσω του, τώρα που λύθηκαν τα δεσμά του ΝATO από την Τουρκία;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Google photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.